Sahte Diploma Skandalı

SAHTE DİPLOMA SKANDALI

KKTC son dönemde yükseköğretim sektörünün güvenilirliğini temelinden sarsan, bürokrasiden emniyete, siyasetten akademisyen kadrolarına kadar uzanan devasa bir “sahte diploma ve usulsüzlük” soruşturmasıyla çalkalandı. Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi (KSTÜ) merkezli başlayan adli süreçler, kamuoyunda adalet beklentisini yükseltirken; beraberinde yanıt bekleyen çok sayıda yakıcı soruyu da getirdi. Resme bir bütün olarak bakıldığında öne çıkan en çarpıcı çelişki; belgeyi alan şahısların medyanın ve kamuoyunun ana hedefi haline getirilmesi ile diğer soruşturma dosyalarının ağır aksak ilerlemesidir.

Skandalın Başrolü Neden Belgeyi Alanlara Biçildi?

Soruşturmanın en dikkat çekici kararlarından biri, Çalışma Bakanlığı eski Özel Kalem Müdürü Fatma Ünal davasının hızla sonuçlandırılması ve 16 ayrı suçlamadan suçlu bulunarak 5 yıl hapis cezasına çarptırılması oldu. Bu kararla birlikte belgeyi alan isimler bir anda skandalın "baş aktörü" olarak kamuoyu algısının merkezine oturtuldu.

Peki, bu durum neden bu kadar öne çıkarıldı?

İlk olarak, yürütülen tahkikatlarda ve kilit sanıkların mahkemedeki ifadelerinde sahte diploma zincirinin ilk olarak Fatma Ünal’a verildiği iddiası, bu dosyayı soruşturmanın simgesel bir sembolü haline getirdi. Derinlemesine araştırıldığında, okula hiç gitmeyen, ders almayan, tezi dahi başkalarınca hazırlanan kişilerin bu belgelerle kamu derecelerini ve maaşlarını artırması toplumdaki adalet duygusunu derinden yaraladı.

Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken temel bir husus var: Belgeyi alanları vitrine çıkarıp tüm spot ışıklarını bu isimlere doğrultmak, sistemik çürümeyi kişisel açgözlülüğe indirgeme riskini taşımaktadır. Oysa diplomasını usulsüzce alan bir bürokrat veya polis mensubu ne kadar suçluysa; o basılı kağıdı yetkili imzalarla üreten, mühürleyen, ticarete dönüştüren ve bunu yıllarca denetlemeyen çarkın kurucuları da en az o kadar sorumludur. Sadece "müşteriye" odaklanmak, bu kirli düzene imkan tanıyan mekanizmayı gölgeleme tehlikesi barındırıyor.

Diğer Davalar Neden Bu Kadar Uzun Sürüyor?

Kamuoyunun bir diğer haklı tepkisi ise üst düzey siyasilerin, bürokratların ve polis müdürlerinin yargı süreçlerinin neden aylardır teminatlı tutuksuz yargılama aşamasında takılı kaldığıdır. Sürecin bu kadar uzamasının ardında hem hukuki hem de kurumsal faktörler yatmakta.

KKTC Ceza Muhakemeleri usulü uyarınca, tutuklu yargılama istisnai bir tedbirdir. Delil karartma ihtimali zayıflayan veya yasal süreleri dolan sanıklar teminatla serbest bırakılarak tutuksuz yargılanır. Ancak yüzlerce sahte belgenin, onlarca tanığın ve karmakarışık mali hareketlerin yer aldığı çok sanıklı dosyaların Ağır Ceza Mahkemeleri takviminde karara bağlanması oldukça zaman almaktadır. Sanıkların hukuki savunma hakları ve teknik incelemeler uzadıkça, kararların gecikmesi kamuoyunda "koruma şemsiyesi mi var?" şüphesini beslemekte.

Bunun da ötesinde, olayın bir diğer boyutu üniversitelerin tüzel kişiliği ve lisans durumudur. Kurumun yöneticileri (üniversite genel sekreteri gibi kilit isimler) 15 yıl gibi ağır hapis cezaları almış olsa da, üniversitelerin eğitim lisanslarının tamamen iptal edilip kapılarına kilit vurulmaması toplumsal bir ikilem yaratıyor. Eğitim bakanlığı ve YÖDAK; masum binlerce öğrencinin eğitim hakkını korumak, diplomalarını değersizleştirmemek ve "üniversiteler adası" imajının tamamen çökmesini engellemek adına kurumu kapatmak yerine programları askıya alma yolunu seçti.

KKTC'de sahte diploma skandalı, bireysel sahtekarlıkların ötesinde idari ve akademik denetim mekanizmalarının çöktüğünü gösteren bir aynadır. Belgeyi alanların hapis cezası alması adaletin tecellisi için elzemdir; ancak asıl adalet, bu belgeleri basıp satan, denetim mekanizmalarını felç eden ve sürecin uzamasına neden olan tüm odakların amasız-fakatsız yargılanmasıyla sağlanabilir ancak. Süreç uzadıkça ve eylemsizlik derinleştikçe, dürüstçesine emek veren binlerce öğrencinin ve akademisyenin hakkı yenmeye devam edecektir.